Mất trắng nhà đất vì vay tín dụng đen

Mất trắng nhà đất vì vay tín dụng đen
Nhiều người cần tiền đã tặc lưỡi tìm đến tín dụng đen vì thủ tục nhanh gọn, thậm chí không cần hợp đồng, không cần thế chấp...chỉ ký vào sổ là xong. Cũng chính vì thế mà không ít người vô tình đã sập bẫy tín dụng đen, thậm chí mất trắng nhà, đất.

Mất nhà vì dính vào tín dụng đen

Gia đình ông Vũ Duy Hà (Nghi Tàm, Hà Nội) có mảnh đất rộng 50m² ở mặt phố Nghi Tàm. Đây là phần đất ông được thừa kế từ cha mẹ, trị giá khoảng 10 tỷ đồng. Vào năm 2012, do cần tiền sửa nhà, thông qua người quen tên Sơn, vợ chồng ông Hà đã vay 200 triệu đồng để xây sửa lại căn nhà cấp 4 đang dựng tạm trên mảnh đất này để cho thuê kinh doanh. Theo đó, mức lãi suất cho vay chỉ 1,2%/tháng .

Theo "cò" Sơn chỉ dẫn, ông Hà đã ký hợp đồng vay tiền với bà Nguyễn Thị Hồng Nhung - Giám đốc của Công ty TNHH Phần mềm CFA. Bà Nhung yêu cầu ồng Hà phải đưa sổ đỏ "làm tin” thì mới được vay tiền.

Mỗi tháng, ông Hà đều đặn mang 2,4 triệu theo thỏa thuận đến trả lãi. Tuy nhiên, đến tháng thứ 10 thì ông sửng sốt khi thấy ngân hàng đến hỏi thăm, lúc đó ông Hà mới hay ngôi nhà ông đang ở đã bị bà Nhung mang đi ngân hàng thế chấp để vay số tiền 4,8 tỷ đồng cách đây...9 tháng.

Đến nay, do bà Nhung không có khả năng trả được món nợ trên và đã bỏ trốn nên phía ngân hàng đến “xem xét tài sản thế chấp” để phát mãi. Ông Hà đang vô cùng lo lắng vì có nguy cơ mất trắng tài sản nhà đất trị giá hơn 10 tỷ đồng của mình.

Nhiều gia đình ngã ngửa khi rơi vào bẫy tín dụng đen mà không hề hay biết

Cần tiền kinh doanh lại không vay được vốn ngân hàng nên từ năm 2013, gia đình ông Vũ Anh Tuấn (Hà Nội) đành tới Công ty CP Cát Nam Phong để vay tiền. Theo thỏa thuận, để được vay số tiền 300-500 triệu đồng, ông Tuấn buộc phải giao sổ đỏ và ký hợp đồng chuyển nhượng nhà đất với đại diện Công ty Cát Nam Phong là bà Nguyễn Thị Hải Yến (Chủ tịch HĐQT) và ông Hoàng Phúc Đường (PGĐ), lãi suất vay tính theo ngày.

Bà Yến giải thích, việc ký các loại giấy tờ trên chỉ nhằm đảm bảo gia đình ông Tuấn sẽ trả nợ cả lãi lẫn gốc cho công ty. Ông Tuấn cũng yên tâm vì không phải bàn giao nhà và không nhận tiền chuyển nhượng.

Tuy nhiên, đến năm 2014, gia đình ông Tuấn mới tá hoả khi thấy cán bộ ngân hàng đến xem xét ngôi nhà gia đình đang ở để thu hồi đất. Đến lúc này ông mới biết bà Yến đã sang tên sổ đỏ ngôi nhà và đem thế chấp ngân hàng để vay tiền. Nhiều hộ gia đình khác cũng lâm tình cảnh tương tự như gia đình ông Tuấn.

Những vụ việc tương tự như trên liên quan đến tín dụng đen được phanh phui khá nhiều trong vài năm trở lại đây. Chẳng hạn như vụ vỡ nợ 400 tỷ đồng do vợ chồng Quang - Quyên ở huyện Đan Phượng, Hà Nội làm chủ vay lãi suất cao để đầu tư vào địa ốc hay vụ "bùng" 600 tỷ đồng tại Lạng Sơn, vụ "ôm" 268 tỷ đồng rồi không có khả năng trả nợ của cô hiệu trưởng trường Phương Nam (Hà Nội)...

Vụ việc liên quan đến vay nợ tín dụng đen gần đây nhất là chuyện nhiều hộ dân tại Lâm Thao, Phú Thọ đã đặt sổ đỏ để vay số tiền 700 triệu bằng viết giấy vay nợ, nhưng đến thời hạn do không thanh toán được đã bị xiết nợ, lấy nhà. Thậm chí, trường hợp một hộ dân tại huyện Gia Lâm, Hà Nội chỉ vay 200 triệu đồng cũng bị mất nhà, đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.

Tiền càng dễ vay càng dễ bị “siết”

Khi được hỏi tại sao dù biết rủi ro vẫn vay nặng lãi, đa số người dân đều cho rằng: Do thủ tục hoạt động tín dụng đen cực kỳ đơn giản, mà có cải cách vài năm nữa các tổ chức tín dụng khác cũng khó mà theo kịp. Mọi giao dịch đều được hoàn tất chỉ trong vài phút, thế chấp đơn giản chỉ cần chứng minh thư, thẻ sinh viên,...hoặc một bản photo không cần công chứng uỷ quyền về nhà, đất, thậm chí chỉ là một lời hứa hay thoả thuận miệng nếu là khách quen.

Thống kê của Tổng cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm (Bộ Công an) cho thấy, từ năm 2010 đến nay, tính trên địa bàn cả nước có tới hơn 49.000 vụ việc có liên quan tới tội phạm “tín dụng đen”, trong đó có khoảng 2.300 vụ liên quan đến lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản với tổng số tiền thiệt hại là 5.500 tỷ đồng. Trong năm 2014, chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm, cả nước đã xảy ra tất cả 141 vụ lừa đảo, 125 vụ lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản có liên quan đến “tín dụng đen”. Đặc biệt, tội phạm từ tín dụng đen còn có 5 vụ giết người, 31 vụ cướp tài sản và 92 vụ cưỡng đoạt tài sản.

Việc tín dụng đen bùng phát và thời điểm hiện tại hậu quả rất lớn một phần do pháp luật thực định còn nhiều vấn đề tạo tiền đề cho tín dụng đen có đất sống. 

Rất dễ tiếp cận những thông tin liên quan đến cho vay tín dụng đen như thế này

Luật sư Trương Thanh Đức, chủ tịch Công ty luật Basico cho rằng, ông đã thấy nghe nhiều, nói nhiều và viết khá nhiều về tín dụng đen nhưng nếu xét về mặt pháp lý thì rất khó để khẳng định thế nào là tín dụng đen vì đến nay vẫn chưa có quy định hay giải thích cụ thể nào về mặt pháp luật. Hiện tượng phổ biến nhất của tín dụng đen là sự kết hợp cho vay bất hợp pháp kèm với áp đặt một mức lãi suất cao, trái với quy định hiện hành của pháp luật.

Nếu nhìn vào hệ thống pháp luật như hiện nay thì chỉ những trường hợp phạm tội cho vay nặng lãi thì mới được gọi là tín dụng đen. Trong khi đó, sai trái trong hầu hết các trường hợp khác lại rất khó bị liệt vào tín dụng đen và không hề bị xử phạt hành chính.

Theo Luật sư Nguyễn Thế Truyền, Công ty luật hợp danh Thiên Thanh, trên thực tế, những vụ việc liên quan tín dụng đen chỉ bị xử lý hình sự dưới những tội danh khác như cưỡng đoạt tài sản, cố ý gây thương tích hay gây rối trật tự công cộng...Đây là những loại tội danh không phải tội cho vay nặng lãi, không đi vào bản chất xác đáng của vấn đề, do đó không có tác dụng ngăn ngừa tội phạm, thậm chí những ông chủ tín dụng đen gần như không lo bị liên quan đến những tội phạm trên.

Do đó, để hạn chế tín dụng đen, theo luật sư Truyền, cần nâng cao khả năng quản trị tài chính cá nhân, đây chính là điểm then chốt nhằm giúp người dân có được những kiến thức cơ bản về quản lý dòng tiền, quản trị rủi ro cũng như cân bằng được khả năng và nhu cầu tài chính của bản thân dù ở mức rất nhỏ.

Về phía ngân hàng, bà Trần Thị Hồng Hạnh, đại diện Hiệp hội ngân hàng Việt Nam cho rằng, do các hình thức tín dụng đen đều hoạt động ở thị trường phi chính thức nên cả hai phía đi vay và cho vay không muốn công khai khiến việc phát hiện và xử lý rất khó khăn. Do vậy, biện pháp chủ yếu hiện nay vẫn là phòng chống, ngăn ngừa. Bà Hạnh cũng cho rằng, nên tập trung ưu tiên các giải pháp hạn chế tối đa việc phát sinh nhu cầu vay tiền từ tín dụng đen, song song với việc phát triển hệ thống tài chính vi mô, từ đó giúp người dân có khả năng tiếp cận kịp thời nguồn vốn minh bạch, chính thống.

Còn ông Trần Quang Vũ, Giảng viên luật thì đưa ra giải pháp để biến dòng vốn tín dụng đen thành vốn đầu tư, đó là thành lập ra các công ty cổ phần mà thời hạn hoạt động chỉ tương ứng với một dự án, có thể áp dụng ở các dự án bất động sản. Theo đó, người dân có đất trong dự án và nguồn tài chính sẽ được tham gia vào dự án với vai trò vừa là cổ đông vừa là người tiêu dùng, còn lại, những người không có đất trong dự án nhưng có nhu cầu về nhà ở thì được tham gia góp vốn tương ứng với ngôi nhà ở mà mình sẽ sở hữu trong tương lai.

(Theo Vietnamnet)